Handritasýning

Handritasýning stofnunarinnar er í Þjóðmenningarhúsinu Hverfisgötu 15, Reykjavík. Sýningin er opin alla daga kl. 11:00 - 17:00. Ókeypis aðgangur er á miðvikudögum.

Athygli kennara er vakin á því að nemendur eru ávallt velkomnir á handritasýninguna þar sem þeir njóta leiðsagnar og fræðslu um handritin og efni þeim tengt undir handleiðslu safnkennara Árnastofnunar og eru slíkar heimsóknir ókeypis. Handritin sem skoða má á sýningunni eru:

• Konungsbók Eddukvæða; skinnhandrit skrifað um 1270.
• Staðarhólsbók Grágásar; skinnhandrit skrifað og lýst um 1260.
• Konungsbók Snorra Eddu; skinnhandrit skrifað um 1300.
• Skarðsbók Jónsbókar; skinnhandrit skrifað og lýst um 1363.
• Skarðsbók postulasagna; skinnhandrit skrifað og lýst um 1360.
• Ketilsbók Egils sögu; pappírshandrit skrifað um miðja 17. öld.
• Oddabók Njáls sögu; skinnhandrit skrifað um 1450.
• Margrétar saga; skinnhandrit skrifað á 15. öld.
• Galdrakver; skinnhandrit skrifað á 17. öld.

Í fremsta sal sýningarinnar er brugðið ljósi á menningarlegt og sögulegt hlutverk íslenskra miðaldahandrita og efnisins sem þau geyma fram til okkar daga. Kvæðin og sögurnar eru meðal auðugustu heimilda um andlegt líf fólks í Norðurálfu fyrir kristni, uppspretta þekkingar og skemmtunar við konungshirðir og á alþýðuheimilum. Ritmenningin sem kirkjan flutti gerði kleift að skrá þessa þekkingu við hlið nýrrar með skipulegum hætti. Ritaðar voru frásagnir um hvernig land var numið og féll í hlut ættum og einstaklingum, lagatextar voru skráðir og á grunni fræða sem lifað höfðu í síbreytilegri mynd á manna vörum urðu til sígild bókmenntaverk. Þessi menningararfur hafði víðtæk áhrif, m.a. á Norðurlöndum, Þýskalandi og í löndum enskumælandi þjóða. Þá eru myndir á sjónvarpsskjám sem segja frá handritasöfnun Árna Magnússonar og heimkomu fyrstu handritanna til Íslands 1971 og gestir hafa aðgang að tölvum með ríkulega myndskreyttu efni um goðafræðina auk fræðsluefnis um handritin. Í sérstökum sal er sýnt inn í heim bókagerðar á miðöldum; skinnaverkun, bleksuðu og gerð lita úr litasteinum auk þess sem brugðið er upp sýnishorni af þeim aðstæðum sem bókagerðarmenn og skrifarar bjuggu við á miðöldum, sýnd tæki, tól og efniviður, sem var nauðsynlegt til handritagerðar, auk sýnishorna af rithöndum frá miðri 12. öld og fram undir miðja 19. öld. Lesa má um nokkur þekkt handrit á síðu stofnunarinnar.

Í tengslum við sýninguna hefur verið gefið út vandað og fagurlega myndskreytt rit, Handritin - ritgerðir um íslensk miðaldahandrit, sögu þeirra og áhrif - sem geymir sautján ritgerðir þar sem fræðimenn gera með aðgengilegum hætti grein fyrir sögu handritanna og áhrifum þeirra á síðari tíma. Bókin er fáanleg í sölubúð Þjóðmenningarhússins og á skrifstofu Árnastofnunar en einnig eru til sölu kort og veggspjöld með myndefni úr handritum.

Leiðsögn um sýninguna fyrir almenning og hópa er í höndum starfsmanna Þjóðmenningarhússins.