Talmálssafn Orðabókar Háskólans

Talmálssafnið geymir umsagnir heimildarmanna um orð og orðafar í mæltu máli, ekki síst orðalag sem tengist gömlum starfsháttum og þjóðfélagsaðstæðum. Einnig eru í safninu talsverðar heimildir um staðbundinn orðaforða og merkingu. Um margt af þessu efni eru engar heimildir í öðrum söfnum stofnunarinnar.

Safnið er að meginhluta sprottið af þættinum Íslenskt mál í ríkisútvarpinu sem starfsfólk Orðabókarinnar annaðist um áratuga skeið. Þar var fyrirspurnum komið á framfæri og í kjölfarið höfðu heimildarmenn víða um land samband við umsjónarmenn og veittu þeim margháttaðar upplýsingar um orð, merkingu þeirra og notkun í sínu máli og annarra. Slíkar upplýsingar bárust ýmist bréfleiðis eða í gegnum síma.

Lengi framan af voru umsagnir heimildarmanna skráðar á seðla en síðar var tekið að tölvuskrá þær jafnharðan. Í tengslum við talmálssafnið er varðveitt talsvert bréfasafn frá heimildamönnum. Einnig hefur Þjóðháttadeild Þjóðminjasafns Íslands látið Orðabókinni í té tölvuskráð svör við spurningaskrám deildarinnar sem nýtast til stuðnings og viðbótar við það efni sem talmálssafnið geymir.

Áætlað er að í talmálssafninu séu rúmlega 300 þúsund umsagnir.