Á fæðingardegi dr. Sigurðar Nordals 14. september gengst stofnunin fyrir svokölluðum Sigurðar Nordals fyrirlestri. Að þessu sinni flytur sænski þýðandinn og fræðimaðurinn Mats Malm fyrirlestur sem nefnist Alexander den store i isländsk och svensk medeltid.

Árlegur fundur sendikennara í íslensku var haldinn að þessu sinni í Winnipeg, Manitoba dagana 31. júlí til 1. ágúst. Fundurinn var með sérstöku sniði í þetta sinn þar sem hann bar upp á um svipað leyti og Íslendingahátíðin er í Gimli og var því lengri en venja er. Var mjög vel tekið á móti hópnum og gafst kennurum einstakt færi á að heimsækja slóðir Íslendinga í Vesturheimi og taka þátt í hátíðahöldunum.

Tuttugasta og fyrsta hefti tímaritsins Orð og tunga er komið út í ritstjórn Helgu Hilmisdóttur. Efnið er fjölbreytt að vanda og fjalla greinarnar um orðabókafræði, beygingu nafna, myndhverfingar, íslenskt táknmál, viðhorf til nýyrða og síðast en ekki síst málræktarfræði. Auk þess birtist í tímaritinu ein stutt fræðigrein sem fellur í nýjan greinaflokk er hlotið hefur nafnið Smágreinar, og tveir pistlar undir liðnum Málfregnir sem fjalla um nýjungar á sviði hagnýtrar málfræði.

Á sumrin fyllist Árnastofnun af námsmönnum sem taka þátt í rannsóknarverkefnum á vegum fastra starfsmanna stofnunarinnar og sumarið 2019 er þar engin undantekning. Á starfsstöðinni á Laugavegi 13 er núna að störfum um tugur námsmanna sem vinnur að þremur verkefnum. Eitt af þessum verkefnum lýtur að því að gera Orðabók Sigfúsar Blöndals aðgengilega á stafrænu formi. Orðabókin kom út á árunum 1920-1924 og viðbætir við hana var gefinn út 1963 en fram að þessu hefur hún ekki verið til í vefútgáfu.

Elke Büdenbender, forsetafrú Þýskalands heimsótti Árnastofnun ásamt frú Elizu Reed, forsetafrú Íslands. Guðrún Nordal forstöðumaður og Þórunn Sigurðardóttir rannsóknarprófessor sýndu þeim nokkur handrit og sögðu frá helstu gersemum stofnunarinnar. 

Ný heimasíða um rannsóknarverkefnið Íslenskt unglingamál 2018−2020 hefur litið dagsins ljós.

Tilgangur verkefnisins er að rannsaka unglingamál á Íslandi. Meginmarkmiðið er að kortleggja ýmis einkenni íslensks unglingamáls á grundvelli raungagna með því að nálgast það frá ólíkum sjónarhornum og með mismunandi aðferðum. Rannsóknin er styrkt af RANNÍS.

Í meistaraverkefninu er tilraun gerð til að nota norskan þáttara við að þátta íslenskan texta með aflexíkalíseruðu mállíkani (e. delexicalized model). Í aflexíkalíseruðu mállíkani er búið að fjarlægja orðmyndir og uppflettimyndir úr líkaninu, eftir standa upplýsingar um orðflokk og beygingu, vensl og tegund vensla. Þessum líkönum er því hægt að beita á ólík tungumál og geta nýst vel á skyldum málum. Trjábankar eru textasöfn sem innihalda setningarfræðilega greiningu.

Sífellt er þörf fyrir ný örnefni á Íslandi. Reglulega verða landsumbrot sem breyta landslagi þannig að kallar á ný örnefni. Nýleg dæmi eru Holuhraun og berghlaupið í Hítardal ásamt stöðuvatninu sem það myndaði: Skriðan og Bakkavatn. Einnig gerast stöðugt hægfara breytingar á landslagi, til dæmis hefur hop skriðjökla á undanförnum árum leitt til myndunar nýrra lóna sem hefur þurft að nefna.

Árnastofnun opnar nýja sýningu á íslenskum orðaforða í Safnahúsinu 7. júní 2019, kl. 15.

Um er að ræða innsetningu þar sem aðalatriðið er myndbandsverk. Til grundvallar liggur íslenskur orðaforði í þrívídd eins og hann kemur fyrir í Íslensku orðaneti eftir Jón Hilmar Jónsson.

Gestum sýningarinnar býðst að fylgjast með orðum og tengslum þeirra á stórum skjá í rýminu. Þar verða einnig til staðar snertiskjáir sem bjóða upp á gagnvirkni, þar sem hægt verður að skoða tengsl ákveðinna orða.

Árnastofnun fékk rúmlega 9 milljóna króna styrk til að hrinda í framkvæmd verkefni sem gengur undir nafninu Handritin til barnanna. Verkefnið hefst í haust og því lýkur árið 2021 þegar 50 ár eru liðin frá heimkomu handritanna. 

Styrkur úr Styrktarsjóði Áslaugar Hafliðadóttur til verkefna sem Árnastofnun vinnur að.

Styrktarsjóður Áslaugar Hafliðadóttur veitti nýverið fjármunum til tveggja verkefna sem unnin eru á Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.

Boðnarþing, málþing um ljóðlist og óðfræði,  var haldið í sjöunda sinn þann 11. maí sl. í Safnaðarheimili Neskirkju.

Dagskráin var sem hér segir:

13.15–13:45    Gauti Kristmannsson: Þýðingar án frumtexta.

13.45–14.15    Ingibjörg Þórisdóttir: Ljótt er fagurt og fagurt ljótt  – Um íslenskar þýðingar á Macbeth eftir William Shakespeare.